ANNA3 Antwerpen Linkeroever - Orgelfonds

ORGELFONDS EDMOND REYN

Historiek

Edmond ReynOp 5 januari 2021 namen we afscheid van Edmond Reyn (°24.09.1932).

Hij was begin jaren zestig als petrochemisch ingenieur betrokken bij de bouw van Polysar, het allereerste petrochemisch bedrijf op de linker Schelde-oever waar hij de productie leidde.

Wij kennen Edmond Reyn van zijn grote passie: muziek, en in het bijzonder orgelmuziek!

Zowel Edmond als zijn echtgenote komen uit een organistenfamilie. Monique Van den Abeele is de oudste kleindochter van Cyriel Van den Abeele, toondichter-organist en vanaf 1901 tot 1946 titularis van het bekende Cavaillé-Coll-orgel van de Sint-Niklaaskerk te Gent. Hij was vooral bekend om zijn improvisaties. Edmond zijn vader was laureaat aan het Lemmensinstituut en koster-organist aan het Van Peteghem-orgel van de Sint- Petrus en Pauluskerk te Kallo.

ANNA3 - Orgel Sint-Anna-ten-Drieënkerk

Als parochiaan van de Sint-Anna-ten-Drieënkerk vond hij het bijzonder spijtig dat het orgel in de kerk zo weinig werd gebruikt. In 2008 stond hij samen met zijn echtgenote Monique Van den Abeele, aan de wieg van zomers orgelspel door jonge organisten. Dit initiatief was mee de inspiratiebron voor de oprichting van de vzw ANNA3 en het orgelspel groeide uit tot de zomerse cyclus van de 'Zomerse Orgelklanken'.

Mon kon geregeld met fonkelende lichtjes in de ogen een nieuwe (jonge) en beloftevolle organist(e) voorstellen om te concerteren op een zondagnamiddag. Velen van hen groeiden inmiddels door met naam en faam tot in het buitenland. Tijdens hun concerten luisterde Mon steeds erg geboeid en stelde de muzikanten achteraf heel graag aan iedereen voor met een tevreden monkellach.

Steevast was Mon aanwezig bij de repetities en het stemmen van het orgel. Daarbij werd altijd overlegd met de orgelbouwer over kleine en grote verbeteringen die misschien toch eens moesten overwogen worden… waarna Mon ging lobbyen bij de kerkfabriek…

Na enkele jaren kreeg de vzw ANNA3 de toelating van de kerkfabriek om bij de erfgoedvereniging HERITA een projectrekening te openen om via mecenaat in een orgelfonds de nodige gelden te verzamelen voor het restaureren, optimaliseren en uitbouwen van het barokorgel in de Sint-Anna-ten-Drieënkerk.

Als dank en eerbetoon voor de inzet van Mon heeft de raad van bestuur van vzw ANNA3 beslist om dit orgelfonds te herdopen tot het 'Orgelfonds Edmond Reyn'.

ANNA3 - Orgel Sint-Anna-ten-Drieënkerk

Hoe steunen?

De raad van bestuur van vzw ANNA3 engageert zich ertoe om het werk van Edmond Reyn verder te zetten en zal fondsen inzamelen om de twee extra registers te realiseren waarvoor Mon reeds lang ijverde: de Kromhoorn en de Violon.

U kan ons daarbij helpen door uw gift hiervoor te storten op de projectrekening BE24 745 0270017 38 bij HERITA met de vermelding "gift ANNA3 Orgelfonds". Voor giften vanaf 40 euro op jaarbasis ontvangt u een attest van HERITA dat u kan voegen bij uw belastingaangifte van 2022 om belastingvermindering te krijgen.

Indien u op één jaar verschillende giften overmaakt aan ANNA3 (bijvoorbeeld via een maandelijkse domiciliëringsopdracht) worden deze giften samengeteld en wordt het totale bedrag ervan vermeld op uw fiscaal attest.

Orgelbouwer De Munck-Claessens uit Sint-Niklaas zal ook deze werken tot een goed einde brengen. 

ANNA3 - Orgel Sint-Anna-ten-Drieeënkerk, Antwerpen Linkeroever

ANNA3 - Orgel Sint-Anna-ten-Drieeënkerk, Antwerpen Linkeroever

ANNA3 - Orgel Sint-Anna-ten-Drieeënkerk, Antwerpen Linkeroever

Technische toelichting

Het orgel werd in 1973 gebouwd door orgelbouwer Aerts & Castrel uit Duffel. In 1974 werd het ingespeeld en in gebruik genomen. Het orgel heeft 19 registers en 1120 pijpen. Het orgel is opgebouwd uit twee torens: rechts de klavieren en het pijpwerk van het hoofd- en echowerk, links het pijpwerk van het pedaal, de ventilator en de magazijnbalgen.

Na 50 jaar dienst had het orgel veel stof en vuil verzameld, vooral in het pijpwerk. Ook de mechaniek: klavieren, registertrekkers en sleepladen vertoonden problemen vooral door sleet. Er werd beslist om een aantal werken gefaseerd uit te gaan voeren.

In een eerste fase werd geïnvesteerd in een grondige reiniging van het orgel door een gespecialiseerd orgelbouwer. In de rechtertoren werd stof en vuil verwijderd Hierbij werd het volledige pijpwerk gedemonteerd en gereinigd, ook de windladen (waar de pijpen op staan) werden grondig gereinigd, alsook de overige onderdelen. Tevens worden de pijpen gecontroleerd op gebreken/beschadigingen en hersteld waar nodig. Nadien werden de pijpen terug in het orgel geïnstalleerd, de intonatie nagekeken en gestemd.

ANNA3 - Orgel Sint-Anna-ten-Drieeënkerk, Antwerpen Linkeroever

Buiten het hoofdwerk (groot-orgel) was er ook een echowerk gebouwd. Dit was volledig ingekapseld in een zwelkast onder het pijpwerk van het groot-orgel. De orgelpijpen ervan waren bijna volledig afgesloten, waardoor het geluid belemmerd werd en er een slechte balans was tussen het groot-orgel en echowerk. Besloten werd om de gehele kast te verwijderen en werden er extra klankgaten gemaakt in de orgelkast. Dit resulteert al in een merkelijk verbeterde klankkwaliteit en werd het een echt orgel-positief.

Ook de linkertoren (pedaal) kreeg een grondige reiniging. Gezien de grootte van deze orgelpijpen, was het opgebouwde stof navenant. Er was meer werk en poetsen nodig dan bij de rechterkant. Ook hierbij kwamen mankementen, sleet, corrosie en metaalmoeheid tevoorschijn, vooral bij de “tongwerken”: de bazuin- en trompetregisters.

Daarom werd besloten om die “tongen” bij deze gelegenheid allemaal te vervangen. In de praktijk wil dit zeggen dat er voor elke pijp/noot, uit een strook messing, telkens een reepje metaal op maat gesneden wordt, bewerkt voor de buigzaamheid, getest, geïntoneerd en gestemd.
Tijdens deze werken werd er ook een relatief groot lek vastgesteld aan de magazijnbalg van het pedaal. Dit werd met schapenleer hersteld.

Plannen voor 2021 en verder

Het orgel heeft slechts twee tongwerken: een trompetregister in het groot-orgel en een bazuinregister in het pedaal. De overige registers van het groot-orgel en het orgel-positief zijn teveel dezelfde klanken en limiteren de uitvoering van bepaalde composities.

Wij opteren om aan het orgel-positief een kromhoorn 8’ register en een violon 4’ register toe te voegen met behoud van het huidige pijpwerk. Dit zal zonder twijfel de mogelijkheden sterk verhogen en het orgel zal meer klankvariatie bieden aan de concerterende organisten.

De huidige tremulant (orgel-positief) is buiten gebruik door een ongelukkige constructie en moet in de toekomst ook vernieuwd worden.